L'arte è a scienza sparte una storia parallela, ognuna ispirando scuperte in l'altru è illuminante inseme l'esperienza umana. Ancu s'ellu ùn hè micca sempre pensatu in questu modu, a scienza hè una parte inestricabile di a cultura umana. As Commentaire général de l'ONU 25 (nantu à l'articulu 15: scienza è diritti ecunomichi, suciali è culturali) spiega, a scienza hè fermamente ancorata trà i diritti culturali - una pusizione chì affirma chì u rolu di a scienza hè assai più largu di l'avanzamentu tecnicu solu, invece esse profondamente ligatu à a sucità per mezu di a creatività umana, l'espressione, l'identità è u benessere, cum'è riflette in l'interpretazione propria di l'ISC di "u dirittu di participà è di prufittà di a scienza'.
In u blog post sottu, María Eugenia Fazio esplora cumu cumunicazione visuale è disignu pò aiutà à purtà stu dirittu à a vita. Grâce à une initiative régionale menée par l'UNESCO et des partenaires en Amérique latine et dans les Caraïbes, l'exposition 2022 Disegnu u dirittu à a scienza mobilizatu studienti è prufessiunali per interpretà u Dirittu à a Scienza attraversu disinni di poster convincenti è culturalmente arradicati. Queste opere serve micca solu cum'è espressioni creativi, ma cum'è strumenti putenti per sensibilizazione, inclusione è impegnu publicu.
Mentre a scienza face sfide rinnuvate - da a misinformazione à l'accessu ristrettu - l'ISC hè fieru di sparte stu esempiu di cumu l'approcciu artisticu pò aiutà rende a scienza più visibile, accessibile è significativa per tutti.
Sì qualcosa hè rosa, tonda è dolce, trasmette tenerezza; s'ellu hè grisgiu, drittu, è sharp, puderia suggerisce periculu. Indipendentemente da l'imaghjini in quistione, u putere di a cumunicazione visuale hè innegabile. Stu putere diventa soprattuttu preziosu quandu si tratta di rende più visibili temi distanti o astratti, ma assai pertinenti, cum'è u U dirittu à a scienza. Stu dirittu hè statu santu in a Dichjarazione Universale di i Diritti Umani per quasi 80 anni (ONU, 1948), ma ferma in gran parte scunnisciutu.
I culori, i texturizati, a tipografia, e forme è a so disposizione creanu codici visuali chì, quandu sò usati pensativamente è cù ughjettivi chjaru, ponu cundensà idee cumplesse, facenu più comprensibile è cunnetta cù l'audienza. Questi punti di forza anu servitu da ispirazione per a mostra cullettiva di poster 2022 Disegnu u dirittu à a scienza, cù pezzi grafichi creati da studienti è prufessiunali da l'America Latina è i Caraibi. A mostra hà u scopu di sensibilizà è amplificà u nostru dirittu di "participà à u prugressu scientificu è gode di i so benefici".
I posters sò una forma di disignu graficu chì chjama l'azzione. Per esse efficaci, i so riferimenti geugrafichi, generaziunali è culturali duveranu risonà cù l'audienza. Hè in questa cunnessione chì emerge un missaghju implicitu: "Ti cunnoscu, è questu hè per voi".
I participanti di Disegnu u dirittu à a scienza applicà stu approcciu in i so poster. Sebastián Puentes Riveiro (Argentina), per esempiu, hà utilizatu linee è culori simplici per illustrà u spiritu cullettivu è diversu di a scienza, enfatizendu chì ognunu hà un locu in a pruduzzione di a cunniscenza. Amparo Bengochea da Fonte (Uruguay) si basava nantu à l'icone è i culori primari per mette in risaltu a scienza aperta cum'è a chjave per superà e barriere cummerciale chì limitanu l'accessu. Intantu, Anne "Higavoch" Teixir (Brasile) hà aduttatu un stile pop-art cù culori è forme cuntrastanti per evoca l'idea chì ognunu hà u dirittu di vede u mondu à traversu a lente critica è rigurosa chì offre a scienza.
In altri casi, u viole è u verde sò stati usati per enfatizà u postu dirittu di e donne in a scienza. In altrò, a tipografia è e figure anu sottolineatu a curiosità cum'è un cumpunente essenziale di eserciziu cumplettamente U dirittu à a scienza. Quessi sò i scurciati di a cumunicazione visuale - efficaci micca solu per catturà l'attenzione in una era di sovraccarico d'informazioni, ma ancu per sfondà e barriere formali è impersonali chì spessu caratterizzanu a cumunicazione istituzionale.
Disegnu u dirittu à a scienza hè u risultatu di una iniziativa regiunale guidata da Unesco, cù a cullaburazione di l'Agenzia Interuniversitaria di Cultura Scientifica "Saberes en Territorio», U Cummissione di ricerca scientifica (CIC) di a Pruvincia di Buenos Aires, a piattaforma di ghjurnalismu scientificu "Entre Tanta Ciencia" (Etc), u blog di design uruguaianu "Mira Mamá", è u cullettivu "Cartel de l'Uruguay".
Stu cunsorziu diversu, chì include istituzioni di diverse nature, si allinea cù l'obiettivu di l'iniziativa: scopre parechje manere di spressione è di cunnessione cù u U dirittu à a scienza.
Mostrati quì sò 21 pezzi, da più di 80 presentazioni, chì sò stati scelti per a mostra in 2022.
Per più infurmazione nantu à l'artisti è u significatu daretu à e so opere, visitate galleria virtuale.
Artisti di l'affissioni in ordine: Amparo Bengochea da Fonte, Anne Teixeira, Byron Flores Reyes, Eduardo Davit, Eduardo G. Jaramillo Ruiz, Federico Damonte, Federico García Guzzini, Federico Sáez, Gisela & Nicol Chaipul, Katherine Vanessa López Martínez, Leo Moreira, Leonardo Rodriguez, Leticia Sotura Vaz, Lucía Fidalentes, María Ximena Fontaliña, María Ximena Fontaliña Rivero, Sofia Martina, Vera Morales & Ivonne Khuri, Victoria Simon, Yudiel Chala
Maria Eugenia Fazio
Prufessore è Ricercatore in Scienza è Tecnulugia Comunicazione è u Direttore di a Specializazione in Comunicazione, Gestione è Produzione Culturale di Scienza è Tecnulugia in l'Università Naziunale di Quilmes, Argentina.
Image par Saberes en territorio Proyecto Interunivesitario de Cultura Cientifica